ਸੁਰੱਖਿਆ ਗਾਈਡ
ਆਨਲਾਈਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਸੱਚੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਹੀ ਕੁਝ ਚਾਲਾਂ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਸਿੱਖ ਲਓ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਪਛਾਣ ਲਵੋਗੇ, SUP ਉੱਤੇ ਵੀ ਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਐਪ ਉੱਤੇ ਵੀ।
ਪੈਸੇ ਲੈਣ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ QR ਕੋਡ ਸਕੈਨ ਕਰਨ ਜਾਂ ਆਪਣਾ UPI PIN ਪਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਸਕੈਨ ਕਰਨ ਤੇ PIN ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਪੈਸੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੁਹਾਡੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਮ ਠੱਗੀਆਂ
ਹਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਭਾਰਤ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਤੇ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
SUP ਕਿਵੇਂ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਇੱਥੇ ਦੱਸੀ ਹਰ ਸਹੂਲਤ ਅੱਜ ਐਪ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਜੋ ਸੁਨੇਹੇ ਇਹਨਾਂ ਠੱਗੀਆਂ ਵਰਗੇ ਲੱਗਣ, ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ‘ਸਾਵਧਾਨ ਰਹੋ’ ਚੇਤਾਵਨੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਠੀਕ ਹੇਠਾਂ ‘ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੋ’ ਤੇ ‘ਮਦਦ ਲਓ’।
ਖਰੀਦਦਾਰ ਤੁਹਾਡੇ ਤੱਕ ਐਪ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਡਾ ਨੰਬਰ ਨਾ ਅੱਗੇ ਫੈਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਨਾ ਉਸ ਉੱਤੇ ਸਪੈਮ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਰ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਾਲਕ ਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਝੂਠਾ ਬਣ ਕੇ ਨਾ ਵਿਖਾ ਸਕੇ।
ਲਾਈਵ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਇੱਕ ਇਨਸਾਨ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਕਲੀ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਬਾਹਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਵੇਖੋ ਕੋਈ ਕਦੋਂ ਜੁੜਿਆ, ਕਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਕੀ ਵੇਚ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਰੇਟਿੰਗਾਂ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਫ਼ੋਨ ਵੈਰੀਫ਼ਾਈਡ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਦੋ ਟੈਪਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਬੰਦੇ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੋ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਠੱਗੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਐਪ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅੱਗੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਇਹ ਖ਼ਤਰਾ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਐਪ ਹਰ ਠੱਗੀ ਨਹੀਂ ਰੋਕ ਸਕਦੀ। ਤੁਸੀਂ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਖਰੀਦੋ-ਵੇਚੋ, ਇਸ ਪੰਨੇ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਹੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਿਲਣਾ
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੌਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਸੌਖੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਪੰਨੇ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਅਪਣਾਓ ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਠੱਗ ਹਰ ਥਾਂ ਉਹੀ ਕੁਝ ਚਾਲਾਂ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। SUP ਚੈਟ ਵਿੱਚ ਠੱਗੀ ਦੀਆਂ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਡਾ ਨੰਬਰ ਨਿੱਜੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹਰ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਉੱਤੇ ‘ਮਾਲਕ’ ਜਾਂ ‘ਡੀਲਰ’ ਲਿਖਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਮਿਲਣਾ ਤੇ ਪੈਸੇ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂਚਣਾ।
ਨਹੀਂ। QR ਕੋਡ ਪੈਸੇ ਦੇਣ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਲੈਣ ਲਈ ਕਦੇ ਨਹੀਂ। ਪੈਸੇ ਲੈਣ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ UPI ID ਜਾਂ ਨੰਬਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਕਦੇ ਵੀ PIN ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ। ਜੋ ਵੀ ਪੈਸੇ ਲੈਣ ਲਈ ਸਕੈਨ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕਹੇ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਸੇ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਤੁਰੰਤ 1930 ਉੱਤੇ ਕਾਲ ਕਰੋ ਤੇ cybercrime.gov.in ਉੱਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਦੱਸੋ। ਜਲਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪੈਸੇ ਅੱਗੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੋਕੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
SUP ਦੀ ਚੈਟ ਇਸ ਪੰਨੇ ਵਾਲੀਆਂ ਠੱਗੀਆਂ ਨੂੰ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਫੜ ਕੇ ਸੁਚੇਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਵਰਤਣਾ ਮੁਫ਼ਤ, ਤੇ ਕੋਈ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨਹੀਂ।
