मुख्य मजकुराकडे जा

सुरक्षितता मार्गदर्शन

विक्रीतील फसवणूक ओळखा, पैसे गमावण्याआधी

मार्केटप्लेसवर भेटणारे बहुतेक लोक खरे असतात. जे नसतात ते तेच मोजके डाव पुन्हा पुन्हा वापरतात. ते एकदा समजून घ्या, मग तुम्ही ते कुठेही ओळखाल, SUP वर किंवा इतर कोणत्याही अ‍ॅपवर.

लक्षात ठेवण्याचा एकच नियम

पैसे मिळवण्यासाठी तुम्हाला कधीही QR कोड स्कॅन करण्याची किंवा तुमचा UPI PIN टाकण्याची गरज नसते. स्कॅन करणे आणि PIN टाकणे यामुळे पैसे नेहमी तुमच्या खात्यातून बाहेर जातात.

नेहमीच्या फसवणुकी

फसवणूक करणारे खरेदीदार आणि विक्रेत्यांवर वापरतात असे सहा डाव

देशभरातील पोलीस आणि बँकांनी पुन्हा पुन्हा नोंदवलेला असा प्रत्येक प्रकार.

पैसे “घेण्यासाठी” QR कोड

हे कसे होते
एक खरेदीदार, जो बहुतेक वेळा आर्मी किंवा पोलिसात असल्याचे आणि दूर पोस्टिंग असल्याचे सांगतो, वस्तू पाहायला येऊ शकत नाही. तो लगेच तुमची किंमत मान्य करतो आणि “तुम्हाला पेमेंट मिळावे म्हणून” एक QR कोड पाठवतो. तो स्कॅन करून PIN टाकला की पैसे त्याला जातात. मग तो “रिफंडसाठी” पुन्हा स्कॅन करायला सांगतो.
काय करावे
पैसे मिळवण्यासाठी कधीही QR कोड स्कॅन करू नका किंवा PIN टाकू नका. खरेदीदाराला वस्तू पाहायला यायला सांगा, नाहीतर व्यवहार सोडून द्या.

बनावट पेमेंट स्क्रीनशॉट

हे कसे होते
खरेदीदार “यशस्वी” पेमेंटचा स्क्रीनशॉट दाखवतो किंवा पाठवतो आणि वस्तू मागतो. कधी कधी तो म्हणतो की जास्त पैसे गेले आणि फरक परत हवा आहे.
काय करावे
काहीही देण्याआधी तुमचे स्वतःचे बँक किंवा UPI अ‍ॅप उघडून पैसे आले आहेत का ते तपासा. स्क्रीनशॉटने काहीही सिद्ध होत नाही.

आगाऊ रक्कम किंवा “टोकन अमाउंट”

हे कसे होते
तुम्ही न पाहिलेली वस्तू “राखून ठेवण्यासाठी” विक्रेता आगाऊ रक्कम मागतो, बहुतेक वेळा अविश्वसनीय वाटेल इतक्या स्वस्त किमतीत.
काय करावे
वस्तू पाहण्याआधी काहीही देऊ नका. वस्तू तुमच्या समोर असेल आणि तुम्ही ती तपासली असेल, तेव्हाच पैसे द्या.

कुरिअर आणि वाहतूक शुल्क

हे कसे होते
वस्तू “डिलिव्हर” केली जाईल, पण आधी तुम्हाला कुरिअर, वाहतूक, विमा किंवा कराचे पैसे भरावे लागतील. मग आणखी एक शुल्क येते, मग आणखी एक.
काय करावे
स्थानिक पातळीवरच खरेदी-विक्री करा, आणि वस्तू स्वतः तपासा. वस्तू मिळवण्यासाठी कोणतेही शुल्क भरायला सांगितले, तर तो धोक्याचा इशारा आहे.

चॅट WhatsApp वर नेणे

हे कसे होते
काही मेसेजमध्येच समोरची व्यक्ती WhatsApp वर किंवा फोनवर बोलायला सांगते, मार्केटप्लेसच्या इशाऱ्यांपासून आणि तक्रारींपासून दूर.
काय करावे
तुम्ही भेटेपर्यंत आणि त्या व्यक्तीवर विश्वास बसेपर्यंत अ‍ॅपमध्येच बोला.

OTP, PIN किंवा कार्डची माहिती मागणे

हे कसे होते
कोणीतरी “व्यवहार पक्का करण्यासाठी” तुमच्या फोनवर आलेला कोड मागतो, किंवा “पैसे पाठवण्यासाठी” तुमचा कार्ड नंबर.
काय करावे
कोणत्याही खऱ्या खरेदीदाराला किंवा विक्रेत्याला तुमचा OTP, UPI PIN किंवा कार्डची माहिती कधीच लागत नाही. ती कधीही कोणालाही सांगू नका.

SUP कशी मदत करते

हे डाव कठीण करण्यासाठी बनवलेले

इथली प्रत्येक सुविधा आज अ‍ॅपमध्ये आहे.

चॅटमध्ये फसवणुकीचा इशारा

या फसवणुकींसारखे दिसणाऱ्या मेसेजवर “सावध राहा” इशारा येतो, आणि त्याच्या लगेच खाली “तक्रार करा” आणि “मदत मिळवा”.

नंबर न सांगता चॅट

खरेदीदार अ‍ॅपमध्येच तुमच्याशी संपर्क करतात, त्यामुळे तुमचा नंबर इकडेतिकडे फिरत नाही किंवा त्यावर स्पॅम येत नाही.

मालक किंवा डीलर लेबल

प्रत्येक जाहिरात सांगते की ती मालकाची आहे की एखाद्या व्यवसायाची, त्यामुळे कोणीही नाटक करू शकत नाही.

प्रत्येक जाहिरात तपासलेली

प्रत्येक जाहिरात लाइव्ह होण्याआधी एक माणूस ती पाहतो, त्यामुळे खोट्या जाहिराती बाहेर राहतात.

विक्रेता किती विश्वासार्ह

कोणी कधी सामील झाले, किती लवकर उत्तर देतात, काय विकले आहे, रेटिंग, आणि फोन व्हेरिफाइड आहे का, ते पाहा.

तक्रार करा आणि मदत मिळवा

दोन टॅपमध्ये एखाद्या व्यक्तीची तक्रार करा. तुमची फसवणूक झाली असेल, तर पुढे काय करायचे हे अ‍ॅप तुम्हाला सांगते.

यामुळे धोका कमी होतो, पण कोणतेही अ‍ॅप प्रत्येक फसवणूक थांबवू शकत नाही. तुम्ही कुठेही खरेदी-विक्री करा, या पेजवरील सवयीच तुम्हाला सुरक्षित ठेवतात.

भेटताना

खरेदीदार किंवा विक्रेत्याला सुरक्षितपणे भेटा

बहुतेक व्यवहार एका छोट्या भेटीने पूर्ण होतात. काही सोप्या सवयी ती भेट सुरक्षित करतात.

  • दिवसा उजेडात गर्दीच्या सार्वजनिक ठिकाणी भेटा: बाजार, मेट्रो स्टेशन किंवा कॅफे.
  • महागडी वस्तू असेल तर मित्राला किंवा घरातील कोणालातरी सोबत न्या.
  • पैशांची देवाणघेवाण होण्याआधी वस्तू नीट तपासा आणि चालवून बघा.
  • फोन घेताय? IMEI बॉक्स आणि बिलाशी जुळतो का, आणि जुन्या मालकाच्या अकाउंटमधून साइन आउट केले आहे का, ते तपासा.
  • वाहन घेताय? RC, विमा तपासा आणि चेसिस नंबर जुळतो का ते पाहा.
  • विकताय? वस्तू देण्याआधी रोख मोजा, किंवा तुमच्या स्वतःच्या अ‍ॅपमध्ये UPI पेमेंट तपासा.

सुरक्षिततेबद्दल प्रश्न

OLX, Facebook Marketplace किंवा SUP वर विकणे सुरक्षित आहे का?

या पेजवरील सवयी पाळल्या तर कोणताही मार्केटप्लेस सुरक्षितपणे वापरता येतो, कारण फसवणूक करणारे सगळीकडे तेच मोजके डाव वापरतात. SUP चॅटमध्ये फसवणुकीचा इशारा देते, तुमचा नंबर खाजगी ठेवते आणि प्रत्येक जाहिरातीवर “मालक” किंवा “डीलर” लिहिते, पण प्रत्यक्ष भेटणे आणि पैसे देण्याआधी तपासणे हेच सर्वात महत्त्वाचे.

कोणी मला QR कोडद्वारे पैसे पाठवू शकते का?

नाही. QR कोड पैसे देण्यासाठी असतो, घेण्यासाठी कधीच नाही. पैसे घेण्यासाठी तुम्ही फक्त तुमचा UPI ID किंवा नंबर सांगता, आणि PIN कधीच टाकत नाही. पैसे घेण्यासाठी स्कॅन करायला सांगणारी कोणतीही व्यक्ती तुमचे पैसे घेण्याचा प्रयत्न करत असते.

मी फसवणूक करणाऱ्याला पैसे दिले. ते परत मिळू शकतात का?

लगेच 1930 वर कॉल करा आणि cybercrime.gov.in वर तक्रार नोंदवा, मग तुमच्या बँकेला कळवा. लवकर तक्रार केल्याने पैसे पुढे पाठवले जाण्याआधी गोठवले जाण्याची सर्वात चांगली शक्यता असते.

खरेदी-विक्री करा, इशाऱ्यांसह

या पेजवरील फसवणुकी घडत असतानाच SUP ची चॅट त्या दाखवून देते. वापर मोफत, कोणतेही कमिशन नाही.